Epidemia – uważaj na oszustów i fake news

Wraz z obecnością koronawirusa w Polsce, w Internecie można zauważyć narastającą falę teorii spiskowych, fałszywych informacji i plotek. Każda plotka rozprzestrzenia się szybko i potrafi nie tylko wzbudzić w nas strach, ale nawet doprowadzić do paniki, której tak bardzo powinniśmy w obecnej chwili unikać. Jak bronić się przed takimi informacjami? Jak poradzić sobie z lękiem, wywołanym przez nieprawdziwe informacje? Z pewnością najrozsądniejszym wyjściem jest zapoznawanie się na bieżąco z wiadomościami w oficjalnych kanałach informacyjnych. Odpowiednie służby państwowe, które realizują zadania z zakresu walki z koronawirusem i zapewniają nam bezpieczeństwo, posiadają swoje serwisy informacyjne. Umożliwiają także kontakt drogą telefoniczną i elektroniczną. To one powinny być naszym podstawowym źródłem informacji o tym co się aktualnie dzieje i jak zachowywać się, aby nie doprowadzić do eskalacji zagrożenia epidemiologicznego.

W ostatnich dniach serwisy społecznościowe obiegło wiele fałszywych doniesień dotyczących aktualnej sytuacji w kraju. Niestety, część z nich przebiła się także do serwisów informacyjnych, które żerując na ludzkim strachu przed chorobą próbują w ten sposób zyskać oglądalność i zwiększyć swój zasięg. Dezinformację wykorzystują też nieuczciwi „przedsiębiorcy”, którzy wykorzystując niewiedzę, lęk i epidemię koronawirusa próbują na różne sposoby wyłudzić pieniądze, dary rzeczowe i inne korzyści materialne. Oto niektóre z tych fake newsów, czy prób oszustw, które pojawiły się w ostatnim czasie.

Fałszywe wsparcie żywieniowe

Ministerstwo Zdrowia nie wysyła żadnych wiadomości SMS, które miałyby dotyczyć wsparcia żywieniowego w związku z epidemią koronawirusa. Jeżeli otrzymają Państwo taką wiadomość – pod żadnym pozorem nie należy otwierać żadnych podanych linków i nie wchodzić na wskazane w takiej wiadomości strony. Lokalne wsparcie żywieniowe dla osób samotnych zabezpieczają ośrodki pomocy społecznej i służby samorządowe.

Fałszywa wiadomość o wsparciu żywieniowym
Fałszywa wiadomość o wsparciu żywieniowym

Nie ma programu płatnych szczepień

Podobnie jak w powyższym przypadku, Ministerstwo Zdrowia nie wysyła wiadomości SMS dotyczących programu szczepień przeciw koronawirusowi. W fałszywej wiadomości SMS naciągacze przekonują, że aby zapisać się do programu i zostać zaszczepionym trzeba zarejestrować się na stronie i wnieść opłatę przygotowawczą. Taka informacja jest nieprawdziwa – MZ nie prowadzi takiego programu, a do chwili obecnej nie wynaleziono szczepionki przeciw zakażeniu koronawirusem.

Miasta i sklepy spożywcze nie będą zamykane

Premier Mateusz Morawiecki 12 marca na swojej oficjalnej opublikował wideo. W krótkim materiale zaprzeczył plotkom o zamykaniu sklepów spożywczych i miast. Premier zaznaczył – „To są absolutne fake newsy – nie ma takich planów, nie ma takiego scenariusza”. Na konferencji w dniu 13 marca br. Premier zaapelował o odpowiednie zachowanie w serwisach społecznościowych. „(…) odpowiedzialność za zdrowie publiczne zaczyna się również od decyzji o opublikowaniu jakiegoś niewinnego zdjęcia. Niewinne zdjęcie, które wprowadza w błąd, może doprowadzić do paniki, jak (dop. red.) kula śniegowa, którą trudno będzie zatrzymać.

W Polsce może zabraknąć żywności

Polska jest jednym z największych producentów i eksporterów żywności w Unii Europejskiej. Polscy rolnicy i firmy z branży spożywczej są w stanie zaspokoić potrzeby całego społeczeństwa. Taki fake news współgra z działalnością „przedsiębiorców”, którzy w związku z tym, że Polacy ruszyli do sklepów aby zabezpieczyć się na okres kwarantanny – podnoszą w sposób nieuczciwy ceny. Nie dajmy się ponieść takim zachowaniom i zachowajmy rozsądek i umiarkowanie. Żywności z pewnością nie zabraknie.

Policja ostrzega przed naciągaczami

Policjanci przestrzegają przed nieuczciwymi zachowaniami osób, które wykorzystując epidemię koronawirusa oferują do sprzedaży środki mające rzekomo cudowne właściwości i zwalczające wirusa. Oferują je w Internecie lub podszywają się pod instytucje i organizacje mające na celu zwalczanie i zapobieganie szerzeniu się wirusa czy też zajmujące się jego leczeniem. Ponadto pojawiają się fałszywe informacje o zablokowaniu środków na rachunkach bankowych. Nie dajmy się oszukać i o każdym taki przypadku informujmy Policję.

Fałszywa wiadomość od naciągaczy. Nie należy wchodzić na podane strony.

Nie wpuszczaj do domu nieznajomych

Policjanci przestrzegają przed tego typu oszustami. Pod różnym pretekstem wyłudzacze i oszuści próbują dostać się do domów. Pretekstem może być pomoc w zakupach, przekazanie pomocy żywnościowej lub medycznej, cokolwiek związane z obecną sytuacją. Ofiary takich oszustw, które nie zachowają ostrożności, mogą stracić swoje oszczędności. Ujawniając swoją tożsamość przestępcom, możemy doprowadzić do wykorzystania jej do zawarcia w naszym imieniu niekorzystnych umów finansowych. Nie dajmy się zwieść, nie kupujmy cudownych środków mających nas rzekomo uchronić przed zachorowaniem na koronawirusa czy nagle uzdrowić. Wszystkie służby typu Policja, ratownicy medyczni, Straż Pożarna występują w czasie akcji w odpowiednim umundurowaniu. A jeżeli ktoś podaje się za funkcjonariusza służb – powinien także na żądanie okazać odpowiedni dokument, np. legitymację służbową. Nie wpuszczajmy nieznanych osób do swoich domów i o każdej próbie oszustwa informujmy Policję.

Zachowajmy rozsądek i sprawdzajmy źródła

Każdą informację o koronawirusie znalezioną w mediach społecznościowych, forach, nieoficjalnych portalach informacyjnych warto zawsze zweryfikować z oficjalnymi źródłami. W dzisiejszych czasach natłoku informacyjnego jesteśmy wręcz bombardowani z każdej strony plotkami. Kiedy spotkacie w Internecie informacje które wywołują silne reakcje – takie jak panika czy strach. Odetchnijcie, nie dajcie się ponieść emocjom. Nie udostępniajcie od razu treści bez wcześniejszego zastanowienia się i sprawdzenia, czy są one prawdziwe. Tak samo jak zostajemy w domach i dbamy o zdrowie swoich najbliższych – zadbajmy o zdrowie psychiczne swoich znajomych. Tych z Facebook’a, czy też innych, z którymi mamy kontakt elektroniczny. Nie popadajmy w panikę. Czerpmy informacje tylko ze sprawdzonych źródeł. Są nimi z pewnością: Ministerstwo Zdrowa, służby policyjne i sanitarne, lokalne urzędy, agencje prasowe.

Koronawirus karmi hejt i strach

Polacy bardzo karnie zastosowali się do zaleceń rządowych, aby pozostać w domach w celu ograniczenia transmisji koronawirusa. Mimo to, internet zalewa fala fałszywych komunikatówy, wykorzystujących lęk przed epidemią koronawirusa. Wywołują społeczny niepokój. Oszuści niweczą nasz wysiłek i rozpowszechniają wyssane z palca informacje. Odbywa się to głównie w mediach społecznościowych, a informacje dotyczą rzekomych zagrożeń, które nie mają miejsca czy wprost nawołują do paniki. Są to nieodpowiedzialne i głupie zachowania. Zwracajmy uwagę na komunikaty uprawnionych instytucji i stosujmy się do nich. Proponuję zastosowanie się do kilku zasad, które pozwolą nam na przetrwanie tego szalonego okresu:

  1. Zawsze sprawdź źródło informacji oraz datę jej publikacji. Obecnie sytuacja zmienia się tak szybko, że informacja sprzed tygodnia może okazać się nieaktualna.
  2. Nie czytaj wyłącznie nagłówków. Bardzo często wyciągamy wnioski jedynie po przeczytaniu nagłówku artykułu. Pamiętajmy jednak, że przeważnie tytuł bądź nagłówek zawierają tekst, którego efektem ma być przyciągnięcie uwagi czytelnika lub wywołanie skrajnych emocji. Przeczytaj cały artykuł – dopiero wtedy wyciągaj wnioski.
  3. Internetowe memy nie są wiarygodnym źródłem informacji. Podobnie jak w powyższym przypadku – mem ma za zadanie wywołanie szybkiej reakcji u oglądającego. Nie zawsze teza zawarta w takiej formie jest prawdziwa.
  4. Koronawirus nie należy do żadnej partii czy organizacji społecznej. Każdy z nas ma jakieś poglądy i sympatie polityczne. W tym przypadku powinny one zostać odsunięte na bok. Aktualna „linia partii” bądź nasze uprzedzenia polityczne nie obchodzą koronawirusa.
  5. Postępuj ostrożnie z informacjami pochodzącymi od celebrytów i influencerów! Takie osoby często nie mają na celu przekazanie rzetelnych informacji. Ich motywacją może być chęć nabicia wyświetleń na swoim profilu, zdobycie większej ilości lajków, udostępnień, „łapek w górę”, subskrypcji. Temat koronawirusa doskonale się do tego nadaje. Nie daj się wykorzystywać!
  6. Pomyśl, zanim cokolwiek udostępnisz! Nie daj się ponieść emocjom i nie udostępniaj od razu treści bez zastanowienia się i sprawdzenia, czy są one prawdziwe. Zastanów się też, jaki efekt wywoła wiadomość u Twoich znajomych i rodziny. Pamiętaj, że możesz kogoś skrzywdzić w ten sposób albo fałszywie oskarżyć. Z pewnością nie chcesz znaleźć się na miejscu ofiary fake newsa.

Doceńmy działalność cichych bohaterów

Pracownicy służb i ochotnicy: policjanci, strażacy, ratownicy, urzędnicy, na każdym szczeblu poświęcają obecnie wiele wysiłku, aby zabezpieczyć działalność naszego kraju. Podobnie też zatrudnieni w prywatnych zakładach produkcyjnych i sklepach. Kierowcy, kolejarze, pracownicy opieki zdrowotnej i innych podmiotów, które nie mogą być całkowicie zamknięte ze względu na profil działalności. Chociaż nie widzimy tego na co dzień, zamknięci w domowych pieleszach – te osoby wykonują swoją pracę w bardzo niekorzystnych warunkach. W ogromnym stresie i zagrożeniu zakażeniem. Idąc do sklepu na zakupy – uśmiechnijmy się do Pani kasjerki, pomachajmy z balkonu strażakom-ochotnikom. Ustąpmy miejsca, przekażmy dobre słowo. Bądźmy bardziej życzliwi i wyrozumiali dla wszystkich, którzy pracują obecnie w zwiększonym stresie. Takie zachowanie pomoże nam wszystkim przebyć ten trudny okres.

Wybrane adresy państwowych służb oraz wiarygodne źródła informacyjne, w tym lokalne.

nv-author-image

Sylwester Bartczak

Portal www.jaworzynka.info prowadzę od października 2010 r. w ramach prywatnej pasji do dziennikarstwa, fotografii i dostępnego wolnego czasu. Od prawie dekady lat portal jest częścią historii lokalnej społeczności Gminy Jaworzyna Śląska i cieszę się, że stał się kroniką wydarzeń ostatnich lat. Mam nadzieję, że przeglądanie tej strony sprawia wszystkim osobom kochającym Gminę Jaworzyna Śląska dużo radości.