w

Ponadstuletni, kamienny obelisk z Nowego Jaworowa

Nowy Jaworów k. Jaworzyny Śląskiej obelisk
Nowy Jaworów k. Jaworzyny Śląskiej obelisk

Poszukiwacze historycznych pamiątek, ze swoich wypraw często wracają z pustymi rękami. Codzienność potrafi być szara, a prawdziwe, historyczne perełki trafiają się naprawdę rzadko. Dzisiejsza wizyta w Nowym Jaworowie zakończyła się nie tylko powrotem z rękami pełnymi cennych dokumentów. Otrzymaniem całkowicie niespodziewanego prezentu na „dzień dziecka” zakończyła się wspólna wizyta, z mieszkańcami wsi, w przydrożnych zaroślach. Grubo ponad dwadzieścia lat, obok drogi wojewódzki w Nowym Jaworowie, przeleżał granitowy obelisk, będący świadectwem wydarzeń sprzed ponad 100 lat.

Ale najpierw przywołajmy kontekst historyczny

W 1906 roku, na tzw. Kleszej Górze, zwanej też Księżówką (niem. Pfaffenberg), ówczesny cesarz Wilhelm II odsłonił okazały pomnik. Miał on przypominać fakt pobytu w 1761 roku, cesarza Fryderyka II Wielkiego, podczas stacjonowania wojsk pruskich, w obozie pod Bolesławicami, w trakcie wojny siedmioletniej. Miejsce, w którym stał pomnik, to dzisiaj okolice nieczynnego wysypiska śmieci pomiędzy Starym, a Nowym Jaworowem. Wielki monument można oglądać do dzisiaj, na Cmentarzu Wojenny Armii Radzieckiej w Świdnicy, przy ulicy Łukasińskiego.

Nowy Jaworów ma własny pomnik

Zawsze ciekawiła mnie stara, niemiecka widokówka z Nowego Jaworowa (dawniej Neu Jauernick). Pokazuje ona restaurację Adoplha Bergera z ogródkiem piwnym oraz dwa pomniki. Ten wielki, ze wzgórza Pfaffenberg, odsłonięty przez cesarza Wilhelma II. I drugi, mniejszy, kamienny obelisk z wyrytymi napisami. Na widokówce widać, że stoi on gdzieś, na końcu wsi, w otoczeniu drzew owocowych, a prowadzi do niego ścieżka wysypana żwirem.

Widokówka z portalu www.mojemiasto.swidnica.pl, z kolekcji Pana Waldemara Krynickiego. W prawym dolnym rogu widoczny pamiątkowy granitowy obelisk.

I to właśnie ten drugi kamienny relikt przeszłości „odnalazł się” po latach. Okazuje się, że przedwojenni mieszkańcy Nowego Jaworowa (Neu Jauernick) bardzo cenili sobie wydarzenia z 1906 roku. W końcu, nie na co dzień, tak małą miejscowość odwiedza sam cesarz. Aby upewnić się, że to wydarzenie utkwi w pamięci potomnych, mieszkańcy ufundowali własny obelisk i ustawili go na skraju wioski.

Granitowy relikt historii sprzed 100 lat

Przy skrzyżowaniu z wjazdem do betoniarni i zakładu kamieniarskiego, zaledwie kilkanaście kroków od drogi wojewódzkiej Nr 382, w zaroślach nadal leży niemy świadek historii.

Obelisk z Nowego Jaworowa w zaroślach.

Kamienny obelisk o wadze około 2 ton, pokryty ziemią, już po kilku minutach pracy szczotką odsłania wyryty na czole napis.

Tutaj Jego Wysokość Kaiser Wilhelm II 8 września 1906 r., siedząc na koniu, odsłonił pamiątkowy obelisk na Pfaffenbergu.

Hier stieg S. M. Kaiser Wilhelm II am 8 september 1906 anlässlich der enthüllung des denksteines auf dem Pfaffenberge zu pferde.

Adnotacja wprost wskazuje, jakie wydarzeni ma upamiętniać obelisk. Opis wydarzenia doskonale pokrywa się także z dostępnymi dzisiaj, starymi fotografiami z 1906 roku.

Odsłonięcie pomnika Fryderyka II Wielkiego przez cesarza Wilhelma II, 8 września 1906 r

Co dalej z obeliskiem?

Wielki, monumentalny wręcz, pomnik Fryderyka II Wielkiego, z góry Pfaffenberg, zapewne nie wróci do Nowego Jaworowa. Mieszkańcy wsi, mogą jednak cieszyć się wspaniałą historyczną pamiątką z początku XX wieku. Mniejszy, granitowy obelisk wkrótce zostanie umieszczony w godnym miejscu, aby przypominać wydarzenia sprzed ponad stu lat i na nowo stanie się widoczną częścią historii wsi.

Bardzo dziękuję Pani Danucie Paprocie, Państwu Kańko i Państwu Łanek z Nowego Jaworowa za pokazanie miejsca, gdzie znajduje się obelisk i wspólne „odsłanianie” historii.

Sylwester Bartczak

Napisane przez Sylwester Bartczak

Portal www.jaworzynka.info prowadzę od października 2010 r. w ramach prywatnej pasji do dziennikarstwa, fotografii i dostępnego wolnego czasu. Od dekady portal jest częścią historii lokalnej społeczności Gminy Jaworzyna Śląska i cieszę się, że stał się kroniką wydarzeń ostatnich lat. Mam nadzieję, że przeglądanie tej strony sprawia wszystkim osobom kochającym Gminę Jaworzyna Śląska dużo radości.

Dzień Dziecka przez cały tydzień

Plac zabaw Jaworzyna Śląska

Od jutra place zabaw i siłownie pod chmurką otwarte